مدارک لازم برای دریافت پاسپورت: راهنمای کامل

پاسپورت چیست؟

پاسپورت یا گذرنامه، یک سند رسمی شناسایی است که توسط دولت هر کشور برای شهروندان آن صادر می‌شود تا امکان سفر به کشورهای دیگر را برای آن‌ها فراهم کند. این سند شامل اطلاعاتی مانند نام، تاریخ تولد، ملیت، عکس و شماره گذرنامه فرد است و به عنوان مدرک قانونی هویت فرد در خارج از کشور شناخته می‌شود.

پاسپورت یکی از مهم‌ترین مدارک لازم برای سفرهای خارجی است و بدون آن، ورود یا خروج از مرزهای بین‌المللی ممکن نیست. در بسیاری از کشورها، هنگام ورود یا اقامت موقت، از پاسپورت برای دریافت ویزا یا ثبت اطلاعات مسافران استفاده می‌شود.

برای استفاده از انواع تورهای خارجی به گذرنامه نیاز دارید. با دریافت پاسپورت جمهوری اسلامی ایران، شما اثبات می‌کنید که تابعیت ایران را دارید. صدور پاسپورت نیازمند ارائه مدارک لازم برای پاسپورت است که هویت ایرانی شما را اثبات می‌کند.

ویژگی‌های پاسپورت ایرانی و رتبه‌بندی آن

پاسپورت‌ها معمولاً در چهار رنگ اصلی آبی، قرمز، مشکی و سبز صادر می‌شوند یا در طیف یکی از این رنگ‌ها قرار دارند. پاسپورت ایرانی نیز به رنگ قرمز تیره یا زرشکی شناخته می‌شود.

از بین ۱۹۹ پاسپورت موجود در جهان، ۶۶ پاسپورت به رنگ قرمز یا طیفی از رنگ قرمز هستند. ۴۴ پاسپورت سبز و ۸۲ پاسپورت آبی دارند و ۷ کشور از پاسپورت مشکی استفاده می‌کنند.

علاوه بر رنگ، پاسپورت‌ها از اعتبار متفاوتی برخوردارند. بر اساس شاخص رتبه‌بندی پاسپورت (Guide Passport Ranking Index)، پاسپورت ایرانی در رتبه ۹۱ جهانی قرار دارد. دارندگان پاسپورت ایران می‌توانند بدون نیاز به ویزا به ۴۴ کشور سفر کنند، اما برای ورود به ۱۸۵ کشور دیگر به دریافت ویزا نیاز دارند.

اعتبار گذرنامه چیست؟

اعتبار گذرنامه به مدت زمانی اشاره دارد که شما مجاز به انجام سفرهای خارجی هستید. هر کشور مدت زمانی برای اعتبار پاسپورت در نظر می‌گیرد و گذرنامه ایرانی معمولاً به مدت ۵ سال اعتبار دارد. برای انجام سفرهای خارجی، باید حداقل ۶ ماه اعتبار از تاریخ انقضای گذرنامه شما باقی‌مانده باشد. پس از پایان اعتبار، شما باید با طی کردن مراحل لازم و ارائه مدارک لازم برای پاسپورت، گذرنامه خود را تمدید کنید.

در ادامه، به بررسی روش‌های دریافت یا تمدید گذرنامه، مدارک درخواست پاسپورت و هزینه‌های مربوط به آن خواهیم پرداخت.

مدارک لازم برای دریافت گذرنامه

برای دریافت گذرنامه، متقاضی باید به شعب پلیس +10 مراجعه کرده و با ارائه مدارک لازم برای پاسپورت، فرم درخواست را تکمیل کرده و هزینه دریافت گذرنامه را پرداخت کند.

به طور کلی، مدارک لازم برای پاسپورت در سال ۱۴۰۴ شامل موارد زیر است:

1. احراز هویت (در صورت عدم وجود سابقه احراز هویت معتبر در پلیس +10)

2. اصل شناسنامه

3. اصل کارت ملی عکس‌دار یا رسید درخواست کارت ملی

4. اصل آخرین گذرنامه (در صورت درخواست تمدید)

5. رضایت محضری برای گرفتن پاسپورت زیر 18 سال از پدر یا قیم قانونی

6. مدرک نحوه ورود برای متولدین خارج از کشور

7. مدرک وضعیت تاهل برای بانوان متاهل (رضایت محضری همسر، طلاق‌نامه، فوت‌نامه)

8. مدرک وضعیت خدمت برای آقایان بالای 18 سال و زیر 50 سال (اصل کارت پایان خدمت یا معافیت هوشمند یا اخذ مجوز خروج از سازمان وظیفه عمومی)

9. فرم و شناسه گذرنامه که در دفتر خدمات الکترونیک انتظامی ارائه می‌شود

در هنگام مراجعه برای دریافت گذرنامه، باید توجه داشته باشید که:

• افراد بالای 15 سال باید شناسنامه عکس‌دار داشته باشند و افراد زیر 15 سال باید علاوه بر شناسنامه، گواهی اشتغال به تحصیل، دفترچه بیمه یا گذرنامه عکس‌دار (در صورت تمدید) ارائه دهند.

• برای نوزادان، ارائه عکس رنگی تمام‌رخ با زمینه سفید برای پاسپورت کودک زیر 2 سال الزامی است.

• تصویر آقایان باید بدون کلاه، عینک، کراوات، زیورآلات و آرایش مو و محاسن باشد و پیشانی و گوش‌ها مشخص باشد. رنگ لباس و زمینه تصویر نباید یکسان باشد. برای بانوان بالای 5 سال، تصویر باید با حجاب کامل، بدون آرایش و زیورآلات و با استفاده از روسری یا مقنعه ساده و تیره باشد تا گردی صورت به وضوح قابل مشاهده باشد.

مدارک لازم برای پاسپورت نوزاد

برای دریافت پاسپورت برای نوزاد، لازم است تا مدارک لازم برای پاسپورت کودک زیر 2 سال را آماده کرده و به دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی (پلیس +10) مراجعه کنید.

این مدارک شامل موارد زیر است:

1. اصل شناسنامه نوزاد و پدر و مادر

2. اصل کارت ملی پدر و مادر

3. رضایت‌نامه محضری از سوی پدر (در صورت عدم حضور پدر)

4. عکس سه در چهار رنگی نوزاد

5. پیگیری دیگر مراحل مربوطه و پرداخت هزینه‌های لازم

هزینه صدور گذرنامه 1404

پس از مراجعه به دفاتر پلیس +10 و ارائه مدارک لازم برای پاسپورت، شما باید هزینه صدور پاسپورت را پرداخت کنید تا گذرنامه شما در مرحله صدور قرار بگیرد.

برای آگاهی از هزینه‌های صدور گذرنامه در سال 1404، به موارد زیر توجه کنید:

• هزینه صدور گذرنامه: 225.143 تومان

• هزینه عوارض شهرداری: 20 هزار تومان

• هزینه دیون خزانه‌داری: 400 هزار تومان

• هزینه مشخصات بیومتریک چهره: 27.684 تومان

• هزینه احراز هویت: 50.862 تومان

توجه داشته باشید که دریافت فرم گذرنامه رایگان بوده و شامل هزینه نمی‌شود. همچنین، قیمت پاسپورت را می‌توانید از طریق دستگاه‌های کارت‌خوان در شعب پلیس +10 پرداخت کنید.

مدارک لازم برای تعویض گذرنامه

در برخی شرایط خاص، شما نیاز به تعویض گذرنامه خود دارید. تعویض گذرنامه در موارد زیر انجام می‌شود:

• پایان اعتبار گذرنامه

• اتمام برگه‌های گذرنامه

• تغییر نام یا نام خانوادگی و یا تاریخ تولد

• تفکیک گذرنامه فرزندان

• مخدوش شدن گذرنامه

• تغییر محل اقامت

مدارک لازم برای پاسپورت در هنگام تعویض گذرنامه مشابه مدارک مورد نیاز هنگام تهیه گذرنامه جدید است. همچنین هزینه تعویض گذرنامه در ایران مشابه هزینه‌های صدور گذرنامه است.

نحوه تعویض پاسپورت مفقودی

پاسپورت یکی از اسناد معتبر دولتی و هویتی است که در صورت گم شدن، به ویژه به دلیل سرقت یا مفقودی، نیاز به طی کردن مراحل اداری دارد. برای تعویض پاسپورت گمشده، ابتدا باید به دفتر خدمات پلیس +10 مراجعه کنید. سپس مدارک لازم برای پاسپورت، شامل موارد زیر را ارائه دهید:

1. اصل و کپی شناسنامه

2. اصل و کپی کارت ملی

3. سه قطعه عکس بیومتریک

4. نامه اعلام مفقودی از پلیس

5. شرح چگونگی مفقودی

6. رسید پرداخت هزینه

اگر پاسپورت در خارج از کشور مفقود شده باشد، باید به سفارت ایران در کشور مقصد مراجعه کرده و مدارک مشابه را ارائه دهید. صدور مجدد گذرنامه گمشده معمولاً 20 روز کاری طول می‌کشد.

گذرنامه زیارتی چیست؟

علاوه بر گذرنامه معمولی که یک مدرک بین‌المللی معتبر برای سفرهای خارجی است، شهروندان ایرانی می‌توانند از نوع دیگری از پاسپورت به نام گذرنامه زیارتی استفاده کنند. این گذرنامه فقط برای سفر به کشور عراق صادر می‌شود و مدت زمان اعتبار آن ۵ سال است.

گذرنامه زیارتی تنها برای استفاده یک نفر صادر می‌شود (فردی که با کد ملی خود وارد سامانه شده است) و افراد در تمامی سنین می‌توانند برای دریافت آن اقدام کنند.

برای ثبت‌نام و دریافت گذرنامه زیارتی، باید از طریق سامانه سخا به نشانی sakha.epolice.ir اقدام کنید. تعرفه این گذرنامه در سال 1404 مبلغ 65 هزار تومان است.

دلایل عدم دریافت گذرنامه

در برخی شرایط، ممکن است افراد نتوانند گذرنامه دریافت کنند. افرادی که در خارج از کشور مرتکب جرم شده‌اند، افرادی که به تشخیص مقام‌های قضایی از خروج از کشور منع شده‌اند، و افرادی که بدهی مالیاتی یا حکم اجرای دادگستری و ثبت اسناد دارند، جزو افرادی هستند که امکان دریافت گذرنامه را نخواهند داشت. همچنین مشمولان خدمت وظیفه عمومی فقط با سپردن وثیقه می‌توانند از کشور خارج شوند.

اگر در مورد ممنوعیت خروج از کشور اطمینان ندارید، می‌توانید از طریق سامانه‌ استعلام ممنوع‌الخروجی اجرای اسناد رسمی از این موضوع مطلع شوید.

چگونگی دریافت گذرنامه 10 ساله

طرح دریافت گذرنامه 10 ساله یکی از طرح‌هایی است که در سال گذشته به مجلس ارائه شد تا مدت اعتبار گذرنامه‌های ایرانی از 5 سال به 10 سال افزایش یابد. این لایحه که با عنوان «اصلاح ماده 25 قانون گذرنامه» به مجلس ارسال شد، با هدف کاهش هزینه‌های عمومی و کمک به ایرانیان مقیم خارج از کشور و تسهیل در فرآیند صدور گذرنامه معرفی گردید. با این حال، این طرح هنوز در حال بررسی است و دریافت گذرنامه 10 ساله هنوز به طور عمومی اجرایی نشده است.

دریافت گذرنامه؛ اولین گام برای شروع سفرهای خارجی

همان‌طور که در این مطلب مشاهده کردید، دریافت گذرنامه اولین و مهم‌ترین مدرک لازم برای پاسپورت است که اجازه سفر شما به کشورهای دیگر و خروج از مرزهای جمهوری اسلامی ایران را فراهم می‌کند. همچنین، گذرنامه به عنوان مهم‌ترین مدرک هویتی شما در خارج از کشور شناخته می‌شود که باید تمام دقت خود را در حفظ و نگهداری از آن به کار ببرید.